ජල පෙරන වර්ග -1

                     මූලික ෆිල්ටර් වර්ග කිහිපයක් තියෙනවා.ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය අනුව බයෝලොජිකල්, කෙමිකල් සහ මිකෑනිකල් කියලා වර්ග තුනකට වෙන්වෙනවා.
පහල තියෙන්නේ එක එක ක්‍රියාකාරීත්වයන්ට අනුකූල ෆිල්ටර් වර්ග !


අන්ඩර් ග්‍රැවල් ෆිල්ටර් (Under Gravel Filter) 
මේ ෆිල්ටර් ජාතිය මසුන් ඇති කරන අය අතර ගොඩක් ජනප්‍රිය ෆිල්ටර් ජාතියක්.මේ ෆිල්ටර් වර්ගය අයත් වෙන්නේ බයෝලොජිකල් ෆිල්ටර් ගණයට. මේ ෆිල්ටරයෙන් ගොඩක්ම කෙරෙන්නේ නයිටජනීය අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කරන එක. වතුරේ දිය වෙච්ච නයිටජනීය ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය වැඩි වෙනකොට ඇල්ගී වර්ග වැඩි වශයෙන් බෝවීම සිද්ද වෙනවා. මේ නිසා මාළුන්ට අහිතකර පරිසරයක් ගොඩ නැගෙනවා.

මේ ෆිල්ටරයේ ප්‍රධාන කොටස් දෙකක් තියෙනවා. ඒ ෆිල්ටර් ප්ලේට් එක (සිදුරු සහිත හතරැස් මුහුනත) සහ  ලිෆ්ට් ටියුබ් (ඉහලට එසවුන නලය) !
මේ ෆිල්ටර් එක ක්‍රියාත්මක වෙනකොට ෆිල්ටර් ප්ලේට් එක හා ග්‍රැවල් තට්ටුව හරහා ජලය පහලට ඇඳගෙන ඉහලට එසවුන නළයෙන් පිටකරනවා. එතකොට ෆිල්ටර් ප්ලේට් එක මතුපිට තියෙන මාළුන්ගේ අපද්‍රව්‍යත් එක්ක ඔක්සිජන් ගැටීම වැඩිපුර සිද්ද වෙනවා. ජලයේ තියෙන ඔක්සිජනුයි නයිට්‍රජනීය අපද්‍රව්‍යයි එකට ගැටෙනවා. එතකොට විවිධ ජලයේ ඉන්න වාසිදායක බැක්ටීරීයා වර්ග අපද්‍රව්‍යයි ඔක්සිජනුත් එක්ක එකතු වෙලා නයිට්‍රජන් වායුවයි ඇමෝනියා වායුවයි හදනවා. මේ වායු එතරම් කලයේ දියවෙන්නේ නැති නිසා වායුගෝලයට මුදාහැරෙනවා.

මේක ස්බාවික නයිට්‍රජන් චක්‍රය ටැංකිය ඇතුලෙදිම කලා හා සමානයි !
කාලයක් යනකොට ෆිල්ටර් ප්ලේට් එකේ අපද්‍රව්‍ය හිර වෙලා මේ ක්‍රියාවලිය අකර්මන්‍ය වෙන්න පුලුවන්. මේ නිසා ෆිල්ටරය අඩුම තරමේ සති දෙකකට වතාවක් වත් සුද්ධ කරනවා නම් තමා හොඳ.

කෝනර් ෆිල්ටර් (Corner Filters)
මේ ෆිල්ටර් අයිති වෙන්නේ මිකෑනිකල් හා කෙමිකල් ෆිල්ටර් ගණයට. කොටින්ම මේ ෆිල්ටරය ඒ ගණ දෙකේම එකතුවක් කියලා කියන්න පුලුවන්.මේ ෆිල්ටර් එකත් ලාබදායි ෆිල්ටර් එකක්. නමුත් මේ ෆිල්ටරය වඩාත්ම ගැලපෙන්නේ කුඩා මාළු ටැංකි වලට.

මේ ෆිල්ටරයේ ක්‍රියාකාරීත්වය ගැන කියනවා නම් එක කෙලවරකින් ජල පොම්පයට සම්බන්ධ කළ යුතු තැනකුත් තව කෙලවරකින් වායු පොම්පයට (ඔක්සිජන් සැපයුමට) සම්බන්ධ කළ යුතු තැනකුත් තියෙනවා.  ජල පොම්පයෙන් ලැබෙන ජල සැපයුමේ තියෙන අපද්‍රව්‍ය සේරම පහල තියෙන කෙඳි ස්ථරයේ රැදෙනවා. අපද්‍රව්‍ය රහිත ජලය ක්‍රියාකාරී කාබන් ස්ථරය ඔස්සේ ගිහින් තව දුරටත් පිරිසිඳු වීමක් සිද්ධ වෙනවා.

ටිකක් විතර වැඩ වැඩි උනාට මේක අවස්තා දෙකකදි ජලය පිරිසිඳු වෙන ජල ෆිල්ටරයක් !

නමුත් සමහර ෆිල්ටර වල ඇක්ටිව් කාබන් ස්ථරය නෑ. ජල පොම්පයට සම්බන්ධ කිරීමකුත් අවශ්‍ය වෙන්නේ නෑ. මේ නිසා වියදම අතින් යම් ලාබදායි බවක් ලැබිලා තියෙනවා.

 ෆිල්ටර් ගැන ඉතුරු ටික ඊලඟ ලිපියෙන් බලාපොරොත්තු වන්න.
ජය වේවා !

දවසේ සුරතල් මත්ස්‍යයා -  ටයිගර් බාබ් (tiger barb)